ماسوره یکی از قطعات کوچک اما بسیار مهم در فرآیند دوخت است. اگر ماسوره بهدرستی پیچیده یا در جای خود نصب نشود، حتی یک چرخ سالم نیز نمیتواند دوختی مرتب و یکنواخت ایجاد کند. شل شدن نخ، جمع شدن نخ در پشت پارچه، گیر کردن ماسوره و ایجاد بخیههای نامنظم از مشکلاتی هستند که در بسیاری از مواقع به نحوه ماسوره پیچیدن یا قرار دادن آن مربوط میشوند.
برای یادگیری آموزش ماسوره زدن چرخ خیاطی ابتدا باید بدانید ماسوره چگونه پر میشود، جهت قرارگیری آن چیست و نخ آن از چه مسیری عبور میکند. با وجود تفاوت جزئی میان مدلهای مختلف Sewing Machine، اصول کلی تقریباً مشابه است و با شناخت اجزای دستگاه میتوان مراحل را با دقت انجام داد.
در این آموزش ماسوره پیچیدن، مراحل از قرار دادن قرقره نخ تا پر کردن ماسوره، نصب آن داخل ماکو یا محفظه و بالا آوردن نخ زیر توضیح داده میشود. اگر برای اولین بار این کار را انجام میدهید، بهتر است تمام مراحل را بدون عجله و به همان ترتیب دنبال کنید.
ماسوره چیست و چه کاربردی در چرخ خیاطی دارد؟
اگر بخواهیم به زبان ساده توضیح دهیم ماسوره چیست، باید گفت ماسوره قرقره کوچکی است که نخ زیر دوخت روی آن پیچیده میشود. هنگام خیاطی، نخ بالایی که از سوزن عبور کرده با نخ ماسوره در زیر پارچه درگیر میشود و بخیه را تشکیل میدهد.
در اصطلاح فنی، این قطعه Bobbin نام دارد و همراه نخ بالایی نقش اصلی را در ایجاد دوخت دارد. در نتیجه، کیفیت پیچیده شدن نخ روی آن مستقیماً بر ظاهر دوخت اثر میگذارد.
ماسوره چرخ خیاطی معمولاً از فلز یا پلاستیک ساخته میشود و ابعاد آن باید دقیقاً با مدل دستگاه سازگار باشد. استفاده از ماسورهای که ارتفاع، قطر یا شکل متفاوتی دارد میتواند باعث ایجاد صدا، گیر کردن نخ یا اختلال در حرکت ماکو شود.
تفاوت ماسوره فلزی و پلاستیکی نیز فقط به جنس آنها محدود نیست. بعضی دستگاهها منحصراً برای یکی از این دو نوع طراحی شدهاند. بنابراین نباید صرفاً بر اساس شباهت ظاهری، ماسوره یک مدل را روی دستگاه دیگری استفاده کرد.
در سیستم Sewing Machine Bobbin، نخ زیر باید با کشش مشخصی آزاد شود. اگر ماسوره بیش از حد شل پیچیده شده باشد یا نخ آن به شکل نامنظم روی هم قرار گرفته باشد، کیفیت بخیه کاهش پیدا میکند.
آموزش مرحلهبهمرحله ماسوره پیچیدن
آموزش پیچیدن ماسوره از شناخت قسمت ماسوره پیچ چرخ خیاطی شروع میشود. این قسمت معمولاً در بالای دستگاه قرار دارد و یک محور کوچک برای نگه داشتن ماسوره دارد. در برخی مدلها مسیر مخصوصی نیز برای عبور نخ هنگام ماسوره پیچی در نظر گرفته شده است.
برای انجام Bobbin Winding بهتر است ابتدا ماسوره خالی و سالمی انتخاب کنید. لبه ماسوره نباید ترکخورده، تابدار یا شکسته باشد.
مراحل کلی روش صحیح ماسوره پیچیدن به این شکل است:
- قرقره نخ را روی پایه مخصوص آن قرار دهید.
- نخ را طبق مسیر مشخصشده روی بدنه دستگاه از راهنمای نخ عبور دهید.
- نخ را دور دیسک مخصوص ماسوره پیچی هدایت کنید.
- سر نخ را از سوراخ کوچک روی ماسوره، از داخل به سمت بیرون عبور دهید.
- ماسوره را روی محور ماسورهپیچ قرار دهید.
- محور را طبق سازوکار دستگاه به سمت حالت فعال ماسوره پیچی حرکت دهید.
- سر آزاد نخ را با دست نگه دارید و پدال را برای چند ثانیه بهآرامی فشار دهید.
- پس از چند دور پیچیده شدن نخ، دستگاه را متوقف کنید و قسمت اضافه نخ را ببرید.
- دوباره دستگاه را فعال کنید تا پر کردن ماسوره ادامه پیدا کند.
- زمانی که ماسوره به اندازه مناسب پر شد، ماسورهپیچ را متوقف کنید.
در آموزش ماسوره پیچیدن چرخ خیاطی مهم است که نخ روی سطح ماسوره یکنواخت پخش شود. ماسوره نباید در یک سمت بیش از سمت دیگر پر شود. همچنین بهتر است آن را تا حدی پر کنید که نخ از لبههای ماسوره بالاتر نرود.
نخ کردن ماسوره نیز باید با نخ سالم و مناسب پارچه انجام شود. نخهای پوسیده، پرزدار یا بسیار ضخیم میتوانند هنگام دوخت داخل محفظه گیر کنند.
در بعضی دستگاهها پس از فعال شدن ماسورهپیچ، حرکت سوزن به صورت خودکار متوقف میشود. در مدلهای دیگر ممکن است لازم باشد بخشی از چرخ دستی آزاد شود. چون این سازوکار در مدلها متفاوت است، اگر با دستگاه خاصی کار میکنید، روش درجشده در دفترچه همان مدل در اولویت قرار دارد.
جهت صحیح قرار دادن ماسوره در چرخ خیاطی
پس از پایان پیچیدن، نوبت به نصب ماسوره میرسد. یکی از مهمترین نکات در آموزش جا انداختن ماسوره، تشخیص جهت چرخش ماسوره است. اگر ماسوره برعکس داخل محفظه قرار بگیرد، نخ ممکن است با کشش نامناسب خارج شود یا دوخت زیر پارچه کیفیت مطلوبی نداشته باشد.
جهت قرارگیری ماسوره در همه دستگاهها یکسان نیست. در بعضی مدلهای ماسورهگذاری از بالا، نخ هنگام کشیده شدن در جهت خلاف عقربههای ساعت باز میشود و در بعضی دستگاهها وضعیت متفاوت است. بنابراین علامت روی محفظه یا دفترچه دستگاه باید مبنای کار قرار گیرد.
فرآیند Bobbin Insertion زمانی صحیح انجام میشود که ماسوره آزادانه در محل خود بچرخد و نخ نیز از مسیر تعیینشده عبور کند.
چگونه ماسوره را درست داخل چرخ خیاطی بگذاریم؟
برای یادگیری نحوه گذاشتن ماسوره در چرخ خیاطی ابتدا دستگاه را خاموش کنید و سوزن را با چرخاندن فلکه دستی در بالاترین موقعیت قرار دهید. سپس پایه دوخت را نیز بالا ببرید.
اگر دستگاه از سیستم ماسورهگذاری از بالا استفاده میکند، درپوش محفظه ماسوره را باز کنید. ماسوره پرشده را مطابق جهت مشخص داخل Bobbin Holder قرار دهید و چند سانتیمتر نخ آزاد باقی بگذارید.
سپس نخ را وارد شیار راهنما کنید و در مسیر نشاندادهشده بکشید تا زیر قسمت تنظیمکننده کشش قرار بگیرد. در بعضی دستگاهها تیغه کوچکی برای بریدن نخ اضافه وجود دارد.
برای کشیدن نخ ماسوره به سمت بالا، سر نخ سوزن را با دست نگه دارید و فلکه را یک دور کامل به سمت خود بچرخانید. سوزن پایین میرود و دوباره بالا میآید. در این حرکت، نخ بالا حلقهای از نخ ماسوره را همراه خود بیرون میکشد. حلقه را گرفته و هر دو نخ را به سمت پشت پایه هدایت کنید.
این روند یکی از مراحل اصلی آموزش بستن ماسوره چرخ خیاطی است.
آموزش جا انداختن ماسوره در ماکو
در دستگاههایی که سیستم ماسورهگذاری از جلو دارند، ابتدا باید ماسوره داخل ماکو قرار بگیرد. ماکو قطعهای است که ماسوره را نگه میدارد و نخ را با کشش کنترلشده آزاد میکند.
اگر میخواهید بدانید چگونه ماسوره را در ماکو قرار دهیم؟ ابتدا ماسوره را داخل قاب ماسوره بگذارید و حدود ۱۰ سانتیمتر نخ آزاد باقی بگذارید. سپس نخ را از شیار کناری عبور داده و آن را زیر فنر کشش هدایت کنید تا از خروجی مخصوص بیرون بیاید.
این قطعه در اصطلاح Bobbin Case نامیده میشود. پس از نخ کشی ماسوره، زبانه قاب را بگیرید و مجموعه را روی محور مخصوص داخل دستگاه قرار دهید. با فشار ملایم باید در جای خود ثابت شود.
در این مرحله آموزش جا انداختن ماسوره در ماکو، نباید قطعه را با فشار زیاد وارد کنید. اگر ماکو بهراحتی در محل خود قرار نمیگیرد، ابتدا جهت آن را بررسی کنید.
برای افرادی که در حال بررسی قیمت و خرید ماکو چرخ خیاطی هستند نیز توجه به سازگاری دقیق ماکو با مدل دستگاه اهمیت زیادی دارد؛ زیرا شباهت ظاهری بهتنهایی نشانه سازگاری نیست.
تفاوت ماسورهگذاری در چرخ خیاطی خانگی و صنعتی
ساختار محل ماسوره در دستگاههای مختلف یکسان نیست. در بسیاری از مدلهای جدید چرخ خیاطی خانگی، دسترسی به ماسوره از قسمت بالای صفحه سوزن انجام میشود. این طراحی باعث میشود میزان نخ باقیمانده نیز راحتتر دیده شود.
در مقابل، تعداد زیادی از دستگاههای صنعتی و بعضی مدلهای قدیمی از سیستم ماکو و قاب ماکو استفاده میکنند. در این مدلها برای نصب ماسوره باید ابتدا ماسوره داخل ماکو قرار بگیرد و سپس ماکو در کمپلت چرخ خیاطی نصب شود.
در روش صحیح جا انداختن ماسوره چرخ صنعتی، چند نکته اهمیت بیشتری دارد:
- دستگاه قبل از کار خاموش شود.
- سوزن در بالاترین موقعیت قرار بگیرد.
- ماسوره در جهت توصیهشده برای همان مدل داخل ماکو قرار گیرد.
- نخ از شیار و فنر کشش ماکو عبور داده شود.
- ماکو کاملاً داخل محل خود قفل شود.
- قبل از شروع دوخت، حرکت آزاد نخ بررسی شود.
فرآیند Bobbin Installation در دستگاههای صنعتی باید با دقت انجام شود؛ زیرا سرعت دوخت بالا است و نصب اشتباه ماسوره میتواند خیلی سریع موجب گیرکردن نخ یا توقف دستگاه شود.
هنگام خرید ماسوره چرخ خیاطی نیز بهتر است شماره مدل دستگاه یا نمونه ماسوره قبلی همراه شما باشد تا قطعهای با اندازه دقیق انتخاب شود.
مشکلات رایج هنگام ماسوره پیچیدن و راهحل آنها
گاهی تمام مراحل آموزش ماسوره پیچیدن انجام میشود، اما ماسوره همچنان درست پر نمیشود. در چنین شرایطی باید مسیر نخ، وضعیت ماسوره و عملکرد قسمت ماسورهپیچ بررسی شود.
اگر سؤال شما این است که چرا ماسوره درست نمیپیچد؟ ابتدا این موارد را کنترل کنید:
- ماسوره کاملاً روی محور قرار گرفته باشد.
- محور ماسورهپیچ در موقعیت فعال باشد.
- نخ از مسیر صحیح مخصوص ماسوره پیچی عبور کرده باشد.
- قرقره نخ آزادانه بچرخد.
- نخ به پایه قرقره یا قطعات اطراف گیر نکرده باشد.
- ماسوره ترک، شکستگی یا تغییر شکل نداشته باشد.
یکی دیگر از دلایل رایج، نخ کشی اشتباه است. در هنگام پر کردن ماسوره، نخ باید از بخش تنظیم کشش مخصوص این کار عبور کند. عبور مستقیم نخ از قرقره به ماسوره معمولاً موجب پیچیده شدن نامنظم آن میشود.
چرا ماسوره نامنظم یا شل پیچیده میشود؟
اگر نخ فقط در قسمت بالا یا پایین ماسوره جمع شود، ابتدا مسیر هدایت نخ را بررسی کنید. در برخی مدلها محل راهنمای نخ ماسورهپیچ قابل تنظیم است و باید طوری قرار بگیرد که نخ در تمام عرض ماسوره پخش شود.
شل شدن نخ ماسوره معمولاً زمانی اتفاق میافتد که نخ هنگام پیچیدن کشش کافی ندارد. همچنین نگه داشتن نخ با دست در مسیر اشتباه میتواند باعث پیچش نامنظم شود.
ماسوره بسیار شل را بهتر است استفاده نکنید. نخ را باز کنید و ماسوره را دوباره و با کشش یکنواخت پر کنید. یک ماسوره مرتب باید سطحی نسبتاً صاف داشته باشد و حلقههای نخ روی آن آزاد و آشفته نباشند.
چرا نخ ماسوره در زیر پارچه جمع میشود؟
یکی از مشکلات آزاردهنده هنگام دوخت، نخ جمع شدن زیر پارچه است. برخلاف تصور رایج، علت همیشه ماسوره نیست. در بسیاری از موارد، نخ بالایی بهدرستی از دیسکهای کشش عبور نکرده و همین مسئله باعث تشکیل حلقههای بزرگ زیر پارچه شده است.
اگر میپرسید چرا نخ ماسوره جمع میشود؟ این موارد را بهترتیب بررسی کنید:
- نخ بالایی را خارج کرده و دوباره با پایه دوخت بالا نخکشی کنید.
- مطمئن شوید نخ از تمام راهنماها و اهرم نخگیر عبور کرده است.
- نحوه جا انداختن ماسوره را دوباره بررسی کنید.
- نخهای اضافی و پرزهای داخل محفظه ماسوره را تمیز کنید.
- سوزن خم، کند یا نامناسب را تعویض کنید.
- کشش نخ را با تنظیمات معمول دستگاه آزمایش کنید.
اگر پس از این بررسیها مشکل ادامه داشت، امکان وجود ایراد در ماکو، فنر کشش یا تنظیمات مکانیکی دستگاه نیز مطرح است.
نکات مهم در زمان جا انداختن ماسوره
آموزش جا انداختن ماسوره چرخ خیاطی فقط به قرار دادن ماسوره در محفظه محدود نمیشود. ماسوره باید در جهت صحیح بچرخد، نخ از مسیر تعیینشده عبور کند و مقدار مناسبی نخ آزاد باقی بماند.
برای جا زدن ماسوره ابتدا دستگاه را خاموش کنید. درآوردن ماسوره قبلی را نیز با آرامش انجام دهید و اگر داخل محفظه پرز یا تکه نخ مشاهده کردید، پیش از نصب ماسوره جدید آن را تمیز کنید.
در طریقه جا انداختن ماسوره بهتر است پس از نصب، نخ را کمی با دست بکشید. نخ باید با مقاومت ملایم و یکنواخت آزاد شود. گیر کردن یا خروج بسیار آزاد نخ میتواند نشانه قرارگیری نامناسب باشد.
نکات مهم برای تنظیم کشش نخ ماسوره
تنظیم کشش نخ ماسوره روی ظاهر پشت و روی دوخت تأثیر دارد، اما نباید بدون دلیل پیچ تنظیم ماکو را تغییر داد. در بیشتر دستگاهها ابتدا باید کشش نخ بالا، نخکشی صحیح و وضعیت سوزن بررسی شود.
اصطلاح Bobbin Tension به میزان مقاومتی اشاره دارد که نخ هنگام خروج از سیستم نگهدارنده ماسوره با آن مواجه میشود. اگر این کشش بسیار کم باشد، احتمال شل شدن بخیهها وجود دارد و اگر بیش از حد باشد، نخ زیر پارچه بیش از اندازه کشیده میشود.
برای بررسی اولیه:
- ماسوره را با نخ مناسب پر کنید.
- مسیر نخ را کنترل کنید.
- روی یک تکه پارچه آزمایشی چند سانتیمتر بدوزید.
- پشت و روی دوخت را بررسی کنید.
- ابتدا تنظیم کشش نخ بالایی را اصلاح کنید.
اگر دستگاه ماکوی قابل تنظیم دارد، پیچ فنر آن فقط باید در تغییرات بسیار جزئی جابهجا شود. چرخاندن زیاد این پیچ بدون تجربه میتواند تنظیم اصلی دستگاه را به هم بزند.
نکات نگهداری و تعویض ماسوره چرخ خیاطی
ماسوره قطعه مصرفی پیچیدهای نیست، اما سلامت آن برای دوخت تمیز ضروری است. ماسوره تابدار، لبپریده یا ترکخورده باید تعویض شود. بهویژه در مدلهای پلاستیکی، تغییر شکل جزئی میتواند حرکت ماسوره را در محفظه مختل کند.
برای نگهداری بهتر:
- ماسورهها را در جعبه یا محفظه مخصوص قرار دهید.
- نخهای مختلف را روی ماسورههای جداگانه نگهداری کنید.
- از انداختن ماسوره روی سطح سخت جلوگیری کنید.
- ماسورههای فلزی زنگزده را استفاده نکنید.
- پرز داخل محل ماسوره را به صورت دورهای تمیز کنید.
- برای هر دستگاه فقط از نوع و اندازه سازگار استفاده کنید.
اگر ماسوره گم شده یا نیاز به تعویض دارد، پیش از مراجعه به فروشگاه اینترنتی چرخ خیاطی بازرگانی شفیعی بهتر است مدل دقیق دستگاه و مشخصات ماسوره مورد استفاده را بررسی کنید تا نمونه سازگار انتخاب شود.
در زمان قرار دادن ماسوره جدید، وجود روغن، گردوغبار یا رشتههای نخ در محفظه ماسوره را نیز بررسی کنید. تجمع پرز در این قسمت به مرور میتواند حرکت نخ را مختل کند.
سوالات متداول
- نحوه ماسوره پیچیدن به شکل صحیح چگونه است؟
نخ باید از مسیر مخصوص ماسورهپیچ عبور کند، ماسوره کاملاً روی محور قرار گیرد و با سرعت کنترلشده پر شود. نخ نیز باید به صورت یکنواخت در تمام عرض ماسوره پخش شود.
- نحوه جا انداختن ماسوره در همه دستگاهها یکسان است؟
خیر. برخی دستگاهها ماسورهگذاری از بالا دارند و در برخی دیگر ماسوره ابتدا داخل ماکو قرار میگیرد. جهت صحیح قرار دادن ماسوره در چرخ خیاطی باید براساس علامت دستگاه یا دفترچه همان مدل تعیین شود.
- چرا ماسوره هنگام دوخت گیر میکند؟
گیر کردن ماسوره میتواند ناشی از قرارگیری اشتباه، استفاده از ماسوره نامناسب، پر شدن بیش از اندازه، وجود پرز در محفظه یا نخکشی نادرست باشد.
- چگونه متوجه شویم ماسوره درست جا افتاده است؟
پس از نصب ماسوره، نخ باید با مقاومت ملایم و یکنواخت خارج شود. در مدلهای ماکودار نیز قاب باید کاملاً در محل خود قفل شود و هنگام چرخاندن فلکه صدای غیرعادی شنیده نشود.
- آیا برای نصب ماسوره باید کشش نخ را تغییر داد؟
معمولاً خیر. در آموزش جا انداختن ماسوره توصیه میشود ابتدا ماسوره، نخکشی بالا، سوزن و مسیر نخ بررسی شوند و فقط در صورت نیاز واقعی، تنظیم کشش تغییر کند.
- هر ماسورهای را میتوان روی هر دستگاهی استفاده کرد؟
خیر. قطر، ارتفاع، جنس و طراحی ماسوره باید با مدل دستگاه هماهنگ باشد. استفاده از قطعه ناسازگار ممکن است موجب دوخت نامنظم یا آسیب به سیستم ماسوره شود.
- چه زمانی ماسوره باید تعویض شود؟
اگر ماسوره ترک خورده، تاب برداشته، لبه آن آسیب دیده یا دیگر به شکل روان داخل محفظه نمیچرخد، بهتر است تعویض شود. همچنین در صورت مشاهده آسیب مکرر به نخ، سلامت خود ماسوره نیز باید بررسی شود.
