آموزش دوخت لباس ساده بدون الگو

برای دوختن یک لباس کاربردی همیشه لازم نیست رسم الگوی حرفه‌ای را بلد باشید. بسیاری از لباس‌های آزاد، راحتی، خانگی و روزمره را می‌توان با اندازه‌گیری مستقیم بدن یا با کمک یک لباس آماده برش زد. دوخت لباس بدون الگو به معنای برش تصادفی پارچه نیست؛ بلکه روشی ساده‌شده است که در آن به‌جای رسم Pattern روی کاغذ، اندازه‌ها مستقیماً روی پارچه منتقل می‌شوند. در آموزش خیاطی بدون الگو، شناخت راستای پارچه، مقدار آزادی لباس، جای دوخت، تفاوت قسمت جلو و پشت و ترتیب اتصال قطعات اهمیت زیادی دارد. اگر این مراحل به‌درستی انجام شوند، حتی افراد تازه‌کار نیز می‌توانند دوخت لباس ساده را در خانه تجربه کنند.

در این آموزش، روش آماده‌سازی پارچه، اندازه‌گیری، برش بدنه، طراحی یقه، برش آستین، اتصال قطعات و تمیزدوزی لباس توضیح داده می‌شود. مدل پایه، لباسی آزاد با یقه گرد و آستین ساده است که می‌توان با تغییر قد و جزئیات آن، تونیک، مانتو، پیراهن، شومیز یا لباس راحتی تهیه کرد.

دوخت لباس ساده بدون الگو برای چه افرادی مناسب است؟

دوخت لباس ساده برای مبتدیان مناسب افرادی است که هنوز با محاسبات دقیق Patternmaking آشنا نیستند، اما می‌خواهند دوخت لباس در خانه را شروع کنند. این روش همچنین برای افرادی کاربرد دارد که قصد دارند لباس‌های آزاد، راحت و کم‌جزئیات بدوزند. در خیاطی آسان در خانه بهتر است اولین مدل‌ها دارای برش‌های مستقیم، یقه ساده، آستین افتاده و فرم آزاد باشند. هرچه لباس جذب‌تر باشد، به اندازه‌گیری دقیق‌تر و اصلاحات بیشتری نیاز دارد. به همین دلیل دوخت لباس زنانه ساده، تیشرت آزاد، تونیک، دامن کشی و لباس خواب انتخاب‌های مناسبی برای شروع هستند.

دوخت لباس ساده دخترانه و دوخت لباس ساده پسرانه نیز با همین روش امکان‌پذیر است. برای کودکان باید آزادی بیشتری در قسمت سینه، شکم و حلقه آستین در نظر گرفت تا لباس هنگام بازی و حرکت محدودکننده نباشد. دوخت لباس بچه بدون الگو بهتر است با پارچه‌های نرم و مدل‌های آزاد انجام شود. این روش برای دوخت لباس مردانه آزاد، پیراهن خانگی، لباس راحتی و تیشرت نیز قابل استفاده است. بااین‌حال برای کت، لباس‌های کاملاً جذب، لباس‌های دارای برش پرنسسی یا مدل‌های پیچیده Dressmaking بهتر است ابتدا الگوی استاندارد تهیه شود.

خیاطی بدون الگوی کاغذی علاوه بر کاهش زمان آماده‌سازی، به شما کمک می‌کند ارتباط میان فرم بدن و ساختار Clothing را بهتر درک کنید. پس از چند بار تمرین، استفاده از الگوی ساده لباس نیز بسیار راحت‌تر خواهد شد.

ابزارهای لازم برای دوخت لباس بدون الگو در خانه

ابتدایی ترین وسایل موردنیاز برای دوخت لباس شامل متر خیاطی، خط‌کش بلند، گونیا، گچ یا صابون خیاطی، سوزن ته‌گرد، بشکاف، اتو، میز برش، نخ مناسب و قیچی معمولی باکیفیت است. قیچی پارچه نباید برای کاغذ یا وسایل دیگر استفاده شود؛ زیرا کند شدن تیغه باعث کشیده شدن پارچه و ایجاد لبه‌های نامنظم می‌شود. برای دوخت اولیه می‌توان از یک Sewing Machine ساده استفاده کرد. هنگام انتخاب و خرید چرخ خیاطی برای خانه، وجود دوخت مستقیم، زیگزاگ، قابلیت تنظیم طول بخیه و امکان دوخت جادکمه کافی است. دستگاه‌های پیچیده برای شروع ضروری نیستند.

در تمام آموزش های کار با چرخ خیاطی ابتدا باید نخ‌کشی، پر کردن ماسوره، تنظیم کشش نخ و تعویض سوزن را تمرین کنید. پیش از دوخت اصلی، روی تکه‌ای از همان پارچه چند خط بدوزید. بخیه‌ها باید در دو طرف پارچه منظم باشند و نخ زیر یا رو حلقه ایجاد نکند. برای پارچه‌های نازک از سوزن شماره ۹ یا ۱۱، پارچه‌های متوسط از شماره ۱۴ و پارچه‌های ضخیم از شماره ۱۶ استفاده می‌شود. سوزن اورگان ژاپنی در صورت انتخاب مدل متناسب با جنس پارچه می‌تواند برای دوخت‌های خانگی مناسب باشد. Needle کند یا اشتباه ممکن است باعث پاره شدن نخ، جاافتادگی بخیه یا نخ‌کش شدن پارچه شود. نوع Thread نیز باید با پارچه هماهنگ باشد. نخ پلی‌استر معمولی برای بیشتر پارچه‌های روزمره مناسب است. برای پارچه‌های بسیار نازک یا ضخیم باید ضخامت نخ تغییر کند. رنگ نخ را نزدیک به رنگ پارچه انتخاب کنید، مگر آنکه هدف ایجاد دوخت تزئینی باشد.

همپنین در نظر داشته باشید که وجود اتو در کنار وسایل خیاطی بسیار ضروری است. هر درز باید پس از دوخته شدن اتو شود. اتوکاری مرحله‌ای باعث می‌شود لباس فرم مرتب‌تری پیدا کند و قسمت‌هایی مانند سرشانه، یقه و پایین لباس حرفه‌ای‌تر دیده شوند.

بهترین پارچه برای دوخت لباس ساده بدون الگو

انتخاب پارچه مناسب یکی از مهم‌ترین مراحل دوخت لباس است. افراد مبتدی بهتر است از پارچه‌هایی استفاده کنند که روی میز حرکت نمی‌کنند، لبه آن‌ها بیش از حد ریش نمی‌شود و هنگام دوخت زیر پایه چرخ جمع نمی‌شوند. پارچه‌های نخی، تترون، پوپلین، لینن سبک، کرپ ساده و ویسکوز نسبتاً پایدار برای شروع مناسب هستند. پارچه‌های ساتن، حریر، مخمل، ریون بسیار لیز و پارچه‌های کشی نازک به کنترل بیشتری نیاز دارند.

برای دوخت لباس راحتی بهتر است از پارچه‌های نرم، تنفس‌پذیر و قابل شست‌وشو استفاده شود. پارچه نخی برای آموزش دوخت لباس خانگی، لباس کودک و دوخت لباس خواب ساده انتخاب مناسبی است. برای مانتو یا تونیک می‌توان از لینن، کرپ، مازراتی سبک یا پارچه‌های نخی ضخیم‌تر استفاده کرد. پیش از برش، پارچه را بشویید یا حداقل با بخار اتو آماده کنید. بعضی پارچه‌ها پس از اولین شست‌وشو بین دو تا هفت درصد آب می‌روند. اگر پارچه پیش از دوخت شسته نشود، احتمال کوتاه شدن یا تنگ شدن لباس وجود دارد. راستای طولی Fabric معمولاً موازی با لبه کارخانه‌ای پارچه است. قطعات لباس باید در همین جهت قرار بگیرند. اگر قسمت جلو و پشت در جهت‌های متفاوت بریده شوند، ممکن است پس از شست‌وشو یکی از آن‌ها کشیده‌تر یا چرخیده شود. در پارچه‌های دارای راه، خواب، طرح یک‌طرفه یا چهارخانه باید جهت تمام قطعات یکسان باشد. شناخت ساختار Textile به جلوگیری از کج شدن درزها و تغییر فرم لباس کمک می‌کند.

نحوه محاسبه مقدار پارچه موردنیاز

مقدار پارچه بر اساس قد لباس، قد آستین، عرض پارچه، سایز فرد و نوع مدل محاسبه می‌شود. پارچه‌های موجود در بازار معمولاً عرض ۹۰، ۱۱۰، ۱۴۰ یا ۱۵۰ سانتی‌متر دارند.

برای یک تونیک ساده با پارچه عرض ۱۵۰ سانتی‌متر، در بسیاری از سایزها یک قد لباس به‌علاوه یک قد آستین کافی است. برای مثال اگر قد تونیک ۸۰ سانتی‌متر و قد آستین ۵۵ سانتی‌متر باشد، حدود ۱۵۰ تا ۱۶۰ سانتی‌متر پارچه تهیه کنید. مقدار اضافی برای آب‌رفت، سجاف، نوار یقه و اصلاح احتمالی در نظر گرفته می‌شود. اگر عرض پارچه ۱۱۰ سانتی‌متر باشد، ممکن است قسمت جلو و پشت کنار یکدیگر قرار نگیرند. در این حالت معمولاً به دو قد لباس به‌علاوه یک قد آستین نیاز دارید.

برای پیراهن بلند، دوخت لباس مجلسی ساده یا مدل‌های چین‌دار باید مقدار بیشتری پارچه تهیه شود. دامن‌های چین‌دار معمولاً به عرضی معادل یک‌ونیم تا دو برابر دور باسن نیاز دارند. برای محاسبه دقیق‌تر، ابتدا اندازه تقریبی قطعات جلو، پشت و آستین را روی کاغذ کوچک رسم کنید. سپس بررسی کنید این قطعات چگونه در عرض پارچه قرار می‌گیرند. در پارچه‌های طرح‌دار یا یک‌طرفه، ۲۰ تا ۴۰ سانتی‌متر پارچه اضافه در نظر بگیرید.

برای دوخت لباس زنانه جدید با جزئیاتی مانند کمربند، جیب، چین، یقه بزرگ یا آستین پفی نیز باید میزان پارچه این قسمت‌ها جداگانه محاسبه شود. هنگام خرید می‌توان ابعاد لباس را به فروشنده فروشگاه چرخ خیاطی یا پارچه‌فروشی اعلام کرد تا مقدار تقریبی را بررسی کند.

چگونه از یک لباس آماده به‌عنوان الگو استفاده کنیم؟

استفاده از لباس آماده به‌عنوان الگو یکی از ساده‌ترین روش‌ها برای افراد مبتدی است. لباسی را انتخاب کنید که اندازه آن مناسب، فرم آن آزاد و دوخت آن ساده باشد. بهتر است جنس لباس آماده و پارچه جدید از نظر کشسانی مشابه باشند.

برای آموزش دوخت لباس با لباس آماده مراحل زیر را انجام دهید:

1. لباس را بشویید و اتو کنید تا چروک یا کشیدگی نداشته باشد.
2. پارچه جدید را از وسط تا کنید، به‌گونه‌ای که روی پارچه داخل قرار گیرد و لبه‌های کارخانه‌ای روی هم باشند.
3. لباس آماده را از وسط تا کنید و قسمت پشت آن را روی خط تای پارچه قرار دهید.
4. بدون کشیدن لباس، دور سرشانه، حلقه آستین، پهلو و پایین آن را با گچ علامت بزنید.
5. در اطراف سرشانه و پهلو ۱ تا ۱٫۵ سانتی‌متر جای دوخت اضافه کنید. در پایین لباس ۳ تا ۴ سانتی‌متر و در لبه آستین ۲ تا ۳ سانتی‌متر اضافه در نظر بگیرید.
6. قسمت پشت را برش بزنید. سپس همان قطعه را برای برش جلو روی پارچه قرار دهید.
7. قسمت جلوی یقه معمولاً عمیق‌تر از پشت است. ابتدا فرم کلی جلو را مانند پشت برش بزنید و سپس عمق یقه جلو را بیشتر کنید.
8. برای آستین، آستین لباس آماده را صاف روی پارچه دولا قرار دهید. اگر آستین به‌طور کامل صاف نمی‌شود، ابتدا نیمه جلویی و سپس نیمه پشت آن را علامت بزنید.

در روش برش پارچه بدون الگو، لباس آماده فقط راهنمای فرم است. اگر پارچه جدید کشسانی کمتری دارد، باید در سینه، باسن، دور بازو و حلقه آستین آزادی بیشتری اضافه شود.

آموزش آموزش مرحله به مرحله دوخت قسمت های مختلف یک لباس

برای اجرای آموزش برش لباس بدون الگو، مدلی آزاد با یقه گرد و آستین ساده در نظر گرفته می‌شود. این مدل پایه را می‌توان کوتاه‌تر یا بلندتر کرد و به تیشرت، تونیک، پیراهن یا مانتو تبدیل نمود. پیش از شروع، پارچه را آماده، اندازه‌ها را ثبت و محل روی پارچه و پشت پارچه را مشخص کنید. تمام اندازه‌ها را دو بار کنترل کنید و سپس برش بزنید.

اندازه‌گیری بدن برای دوخت لباس بدون الگو

اندازه‌گیری برای دوخت لباس باید روی لباس نازک و در حالت طبیعی بدن انجام شود. متر را نه بیش از حد سفت و نه بیش از حد آزاد نگه دارید.

برای نحوه اندازه‌گیری بدن، این موارد را ثبت کنید:

1. دور سینه: متر را از برجسته‌ترین قسمت سینه و زیر بغل عبور دهید.
2. دور کمر: باریک‌ترین قسمت میان‌تنه را اندازه بگیرید.
3. دور باسن: متر را از برجسته‌ترین قسمت باسن عبور دهید.
4. عرض شانه: فاصله انتهای یک شانه تا شانه دیگر را از پشت اندازه بگیرید.
5. قد لباس: از بالاترین نقطه سرشانه تا محل دلخواه پایین لباس اندازه بگیرید.
6. دور بازو: برجسته‌ترین قسمت بازو را اندازه‌گیری کنید.
7. قد آستین: از انتهای شانه تا مچ یا محل دلخواه اندازه بگیرید.
8. دور مچ: متر را دور مچ قرار دهید و آزادی موردنیاز را اضافه کنید.
9. عمق حلقه آستین: فاصله بالاترین نقطه شانه تا زیر بغل را اندازه بگیرید. می‌توان این اندازه را از یک لباس آماده مناسب نیز برداشت.
10. قد بالاتنه: فاصله سرشانه تا کمر را ثبت کنید.

برای لباس آزاد، به دور سینه و دور باسن ۸ تا ۱۲ سانتی‌متر آزادی اضافه کنید. مقدار نهایی را بر چهار تقسیم کنید؛ زیرا هر قطعه جلو یا پشت روی پارچه دولا، یک‌چهارم محیط بدن را تشکیل می‌دهد. برای مثال اگر دور باسن ۱۰۰ سانتی‌متر باشد و ۱۲ سانتی‌متر آزادی اضافه شود، عدد نهایی ۱۱۲ سانتی‌متر خواهد بود. یک‌چهارم آن ۲۸ سانتی‌متر است. سپس ۱٫۵ سانتی‌متر جای دوخت پهلو اضافه کنید. در نتیجه عرض قطعه از خط تای پارچه تا خط پهلو ۲۹٫۵ سانتی‌متر خواهد بود. این محاسبه پایه شکل‌گیری Garment است و باید بر اساس بزرگ‌ترین اندازه میان سینه و باسن انجام شود.

آموزش برش قسمت جلو و پشت لباس بدون الگو

برای آموزش برش پارچه برای مبتدیان، ابتدا قسمت پشت برش زده می‌شود:

1. پارچه را در راستای طول از وسط تا کنید.
2. از بالای پارچه ۳ تا ۵ سانتی‌متر برای جای دوخت و اصلاح احتمالی فاصله بگذارید.
3. خطی عمود بر تای پارچه رسم کنید. این خط، محل سرشانه است.
4. از خط سرشانه به اندازه قد لباس پایین بیایید و خط پایین لباس را رسم کنید.
5. از خط تای پارچه، یک‌چهارم بزرگ‌ترین اندازه سینه یا باسن را به‌علاوه آزادی و جای دوخت علامت بزنید.
6. عمق حلقه آستین را از بالای سرشانه پایین بیاورید و یک خط افقی رسم کنید.
7. نصف عرض شانه را از خط تای پارچه علامت بزنید.
8. انتهای شانه را ۲ تا ۳ سانتی‌متر پایین‌تر از کنار گردن قرار دهید تا شیب طبیعی شانه ایجاد شود.
9. از انتهای شانه تا خط زیر بغل یک منحنی ملایم رسم کنید. منحنی حلقه پشت باید نسبتاً صاف باشد.
10. خط پهلو را از زیر بغل تا پایین لباس رسم کنید. برای مدل راسته، خط پهلو مستقیم است. برای مدل فون، پایین لباس را ۵ تا ۱۰ سانتی‌متر گشادتر کنید.
11. دور تمام خطوط، جای دوخت تعیین کنید. برای سرشانه، حلقه و پهلو ۱ تا ۱٫۵ سانتی‌متر و برای پایین لباس ۳ سانتی‌متر کافی است.
12. قطعه پشت را برش بزنید و آن را روی پارچه دولای دیگری قرار دهید تا قسمت جلو آماده شود.

قسمت جلو تقریباً مشابه پشت است، اما حلقه آستین جلو کمی گودتر و یقه جلو عمیق‌تر خواهد بود. در دوخت لباس زنانه آسان می‌توان از برش آزاد استفاده کرد تا اختلاف‌های جزئی در اندازه‌گیری کمتر دیده شوند.

آموزش طراحی و برش یقه ساده بدون الگو

برای یقه گرد ساده، ابتدا یقه پشت طراحی می‌شود. از گوشه بالای خط تای پارچه ۷ تا ۸ سانتی‌متر به سمت سرشانه علامت بزنید. سپس روی خط تای پارچه ۲ تا ۳ سانتی‌متر پایین بیایید. این دو نقطه را با یک منحنی نرم به هم متصل کنید.

برای یقه جلو، عرض یقه همان ۷ تا ۸ سانتی‌متر باقی می‌ماند، اما عمق آن می‌تواند بین ۷ تا ۱۲ سانتی‌متر باشد. ابتدا یقه را کم‌عمق‌تر ببرید؛ زیرا عمیق‌تر کردن آن آسان است، اما پارچه بریده‌شده قابل بازگرداندن نیست.

برای تمیز کردن یقه می‌توان از نوار اریب استفاده کرد:

1. محیط کامل یقه را با متر ایستاده اندازه بگیرید.
2. نواری اریب به عرض ۴ سانتی‌متر و طولی کمی بیشتر از محیط یقه برش بزنید.
3. دو سر نوار را به هم بدوزید و درز را باز کنید.
4. نوار را از سمت رو به لبه یقه سنجاق کنید.
5. با فاصله حدود یک سانتی‌متر بدوزید.
6. در قسمت‌های منحنی جای درز را چرت‌های کوچک بزنید، بدون آنکه دوخت قطع شود.
7. نوار را به داخل برگردانید، اتو کنید و از کنار لبه بدوزید.

روش دیگر استفاده از سجاف است. برای سجاف، فرم یقه را روی پارچه دیگری کپی کرده و با پهنای ۴ تا ۵ سانتی‌متر برش بزنید.

آموزش برش و دوخت آستین ساده بدون الگو

برای آستین ساده و آزاد، ابتدا دور بازو، قد آستین و دور مچ را آماده کنید. پارچه را دولا قرار دهید.

1. خطی به اندازه قد آستین به‌علاوه ۳ سانتی‌متر جای لبه‌دوزی رسم کنید.
2. در بالای آستین، نصف دور بازو را به‌علاوه ۴ تا ۶ سانتی‌متر آزادی و ۲ سانتی‌متر جای دوخت مشخص کنید.
3. در پایین آستین، نصف دور مچ را به‌علاوه آزادی موردنظر و جای دوخت علامت بزنید.
4. خط زیر آستین را از قسمت بازو به مچ متصل کنید.
5. برای طراحی تاج آستین، عرض بالای آستین را به دو قسمت تقسیم کنید و مرکز آن را علامت بزنید.
6. از مرکز تاج ۶ تا ۱۰ سانتی‌متر بالا بروید. آستین‌های آزاد و افتاده به تاج کوتاه‌تری نیاز دارند.
7. از بالاترین نقطه تاج به دو گوشه آستین منحنی ملایمی رسم کنید. سمت جلوی تاج باید کمی گودتر از سمت پشت باشد.
8. پس از رسم، طول منحنی تاج را با طول حلقه آستین جلو و پشت مقایسه کنید. تاج آستین باید تقریباً هم‌اندازه حلقه باشد. اختلاف حداکثر یک سانتی‌متر را می‌توان هنگام دوخت پخش کرد.
9. دو آستین قرینه برش بزنید و روی قسمت جلوی هرکدام علامت کوچکی ایجاد کنید.

برای پارچه‌های کشی، از بخیه زیگزاگ باریک یا دوخت مخصوص کشی استفاده کنید. برای پارچه‌های معمولی، طول بخیه ۲٫۵ میلی‌متر مناسب است.

آموزش دوخت سرشانه و پهلوهای لباس

ابتدا قسمت جلو و پشت را از سمت روی پارچه روی یکدیگر قرار دهید. سرشانه‌ها باید دقیقاً بر هم منطبق باشند.

1. سرشانه‌ها را با سوزن ته‌گرد ثابت کنید.
2. از لبه پارچه به اندازه جای دوخت تعیین‌شده، معمولاً ۱ تا ۱٫۵ سانتی‌متر، بدوزید.
3. ابتدا و انتهای دوخت را چند بخیه رفت‌وبرگشت بزنید.
4. لبه درز را با زیگزاگ یا سردوز تمیز کنید.
5. درز را به سمت پشت لباس یا از دو طرف باز کرده و اتو بزنید.

برای دوخت پهلو، زیر بغل جلو و پشت را روی هم قرار دهید. سپس خط پهلو را تا پایین لباس سنجاق کنید. قبل از دوخت، فاصله دو پهلو از خط وسط را اندازه بگیرید تا لباس کج نشود. دوخت درز لباس باید از زیر بغل به سمت پایین انجام شود. هنگام رسیدن به قسمت انحنای زیر بغل، سرعت دستگاه را کم کنید و پارچه را نکشید.

پس از دوخت پهلوها، لباس را پرو کنید. اگر بیش از حد گشاد است، مقدار اضافه را به‌طور مساوی از دو پهلو کم کنید. اگر لباس تنگ باشد، تنها در صورتی قابل اصلاح است که جای دوخت کافی باقی مانده باشد.

اتصال آستین به لباس به روش ساده

برای افراد مبتدی، اتصال آستین در حالت باز ساده‌تر است. در این روش ابتدا سرشانه دوخته می‌شود، اما پهلوهای لباس و زیر آستین هنوز باز می‌مانند.

1. آستین را از سمت رو روی حلقه آستین قرار دهید؛ به‌گونه‌ای که روی پارچه‌ها مقابل یکدیگر باشند.
2. مرکز تاج آستین را با درز سرشانه منطبق کنید.
3. علامت جلوی آستین را به حلقه جلوی لباس متصل کنید.
4. دو انتهای تاج آستین را به ابتدا و انتهای حلقه سنجاق کنید.
5. فاصله میان نقاط را به‌تدریج سنجاق کنید. پارچه نباید چین بخورد.
6. از سمت آستین و با سرعت کم دوخت را انجام دهید.
7. پس از دوخت، بررسی کنید هیچ قسمت چین‌خورده یا تاخورده‌ای زیر دوخت باقی نمانده باشد.
8. لبه درز را با زیگزاگ یا سردوز تمیز کنید.
9. لباس را از سمت رو باز کنید و درز حلقه را به سمت آستین اتو بزنید.
10. اکنون آستین را از وسط تا کرده و درز زیر آستین و پهلوی لباس را در یک مسیر پیوسته بدوزید.

هنگام خرید بهترین سردوز خانگی باید به کیفیت دوخت، تنظیم کشش نخ و امکان سردوز پارچه‌های نازک و کشی توجه شود، اما برای شروع استفاده از زیگزاگ چرخ معمولی کفایت می‌کند.

آموزش دوخت پایین لباس و لبه آستین‌ها

پایین لباس باید پس از کامل شدن دوخت پهلوها و پرو نهایی دوخته شود. لباس را روی سطح صاف یا تن‌خور قرار دهید و مطمئن شوید پایین جلو و پشت هم‌سطح هستند.

برای پارچه معمولی:

1. لبه پارچه را نیم تا یک سانتی‌متر به داخل تا کنید.
2. لبه را اتو بزنید.
3. دوباره ۲ تا ۳ سانتی‌متر تا کنید.
4. با سوزن یا کوک موقت ثابت کنید.
5. از فاصله دو تا سه میلی‌متری لبه داخلی دوخت مستقیم بزنید.

برای لبه آستین نیز همین روش استفاده می‌شود، اما مقدار تای دوم معمولاً ۱٫۵ تا ۲ سانتی‌متر است.

اگر پارچه ضخیم باشد، بهتر است لبه را ابتدا سردوز کنید و سپس تنها یک‌بار به داخل تا بزنید. در پارچه کشی می‌توان از سوزن دوقلو استفاده کرد تا دو ردیف دوخت موازی روی لباس و حالت زیگزاگ در پشت ایجاد شود. در برش مستقیم پارچه، کوچک‌ترین اختلاف در پایین لباس مشخص می‌شود. به همین دلیل قبل از لبه‌دوزی باید قد لباس از سرشانه تا پایین در چند نقطه اندازه‌گیری شود.

آموزش دوخت انواع گوناگون لباس های ساده

پس از یادگیری بدنه پایه، می‌توان با تغییر قد، فرم جلو، نوع یقه و اندازه آستین مدل‌های مختلفی تهیه کرد. در Fashion Design، بسیاری از لباس‌ها از یک فرم پایه ایجاد می‌شوند و تفاوت آن‌ها در جزئیات است.

آموزش دوخت مانتو ساده بدون الگو

برای دوخت مانتو ساده بدون الگو، قسمت پشت را مانند تونیک بلند برش بزنید. قسمت جلو باید به دو قطعه جدا تقسیم شود. پس از برش جلو، برای سجاف یا لبه جلوی مانتو ۵ تا ۷ سانتی‌متر اضافه کنید. این قسمت به داخل برگردانده می‌شود تا لبه جلو تمیز بماند.

در دوخت مانتو بدون الگو بهتر است مدل جلو باز، آزاد و بدون برش کمر انتخاب شود. ابتدا سرشانه‌ها، سپس یقه، آستین‌ها و پهلوها را بدوزید. در پایان سجاف جلو و پایین مانتو تکمیل می‌شود.

آموزش دوخت شومیز بدون الگو

برای شومیز می‌توان از یک پیراهن دکمه‌دار آماده استفاده کرد. قسمت پشت روی دولای بسته پارچه و قسمت جلو به‌صورت دو تکه برش زده می‌شود. برای دکمه‌خور جلو حدود ۶ سانتی‌متر اضافه کنید. این قسمت ابتدا یک سانتی‌متر و سپس حدود ۲٫۵ سانتی‌متر به داخل تا می‌شود. برای اولین شومیز، یقه گرد یا یقه هفت ساده مناسب‌تر از یقه مردانه است. جای دکمه‌ها باید با فاصله‌های مساوی مشخص شود و یک دکمه در امتداد برجسته‌ترین قسمت سینه قرار گیرد.

آموزش دوخت تونیک بدون الگو

برای آموزش دوخت تونیک بدون الگو، قد لباس را معمولاً بین ۷۰ تا ۹۰ سانتی‌متر در نظر می‌گیرند. عرض لباس باید بر اساس دور باسن محاسبه شود. دوخت تونیک ساده با آستین افتاده و چاک جانبی بسیار راحت است. برای ایجاد چاک، ۱۵ تا ۲۵ سانتی‌متر انتهای پهلو را باز بگذارید. لبه‌های چاک را به داخل تا کرده و جداگانه بدوزید.

آموزش دوخت پیراهن بدون الگو

برای آموزش دوخت پیراهن ساده بدون الگو، بدنه تونیک را تا زیر زانو یا مچ بلند کنید. برای راحتی حرکت، پایین لباس را از دو طرف ۸ تا ۱۵ سانتی‌متر گشادتر کنید. برای ایجاد فرم در کمر می‌توان تونلی باریک در داخل لباس دوخت و کش یا بند از آن عبور داد. این روش بدون نیاز به ساسون، فرم لباس را تنظیم می‌کند. در دوخت لباس مجلسی ساده می‌توان از پارچه کرپ یا پارچه ریزش‌دار استفاده کرد، اما ابتدا مدل را با پارچه ارزان‌تر امتحان کنید.

آموزش دوخت لباس راحتی زنانه بدون الگو

دوخت لباس راحتی زنانه بدون الگو باید با آزادی بیشتر در سینه، باسن و دور بازو انجام شود. برای این مدل‌ها ۱۰ تا ۱۶ سانتی‌متر آزادی مناسب است. برای آموزش دوخت لباس خانگی، یک پیراهن آزاد یا بلوز بلند انتخاب مناسبی است. پارچه نخی، ویسکوز یا تریکوی نرم باعث راحتی بیشتر می‌شود. دوخت لباس خواب ساده نیز با بلند کردن قد تونیک، گشاد کردن پایین لباس و استفاده از یقه گرد قابل انجام است. در این لباس‌ها بهتر است درزها نرم و تمیز باشند تا هنگام خواب پوست را آزار ندهند.

آموزش دوخت تیشرت بدون الگو

برای تیشرت، یک نمونه آماده را روی پارچه تریکو قرار دهید. جهت کشسانی بیشتر پارچه باید در امتداد دور بدن باشد. یقه تیشرت با نوار کشی تمیز می‌شود. طول نوار یقه معمولاً حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد محیط یقه است؛ مقدار دقیق به میزان کشسانی پارچه بستگی دارد. ابتدا نوار را حلقه کنید، آن را به چهار قسمت مساوی تقسیم کرده و به چهار نقطه یقه متصل کنید.

این روش برای دوخت لباس دخترانه، دوخت لباس پسرانه و مدل‌های روزمره کاربرد دارد.

آموزش دوخت دامن ساده بدون الگو

ساده‌ترین دامن بدون الگو، دامن کشی است. برای این مدل مستطیلی با طول دلخواه و عرضی برابر با یک‌ونیم برابر دور باسن برش بزنید. دو لبه مستطیل را به هم بدوزید. بالای دامن را به اندازه عرض کش به‌علاوه یک سانتی‌متر تا کنید و بدوزید. چند سانتی‌متر باز بگذارید، کش را عبور دهید و دو سر آن را به هم متصل کنید. برای دامن فون، عرض پایین را از دو طرف بیشتر کنید. برای دامن کم‌چین می‌توان عرض پارچه را به حدود ۱٫۲ تا ۱٫۳ برابر دور باسن کاهش داد.

اشتباهات رایج در دوخت لباس بدون الگو و روش جلوگیری از آن‌ها

یکی از رایج‌ترین اشتباهات، حذف جای دوخت است. خطوطی که روی پارچه رسم می‌شوند باید مشخص باشند؛ بعضی خطوط اندازه نهایی لباس و بعضی خطوط محل برش هستند. پیش از برش روی هر خط یادداشت کوچکی بگذارید. همچنین :

• بی‌توجهی به راستای پارچه باعث چرخیدن پهلوها و افت نامناسب لباس می‌شود. تمام قطعات باید موازی با لبه کارخانه‌ای پارچه قرار بگیرند.
• انتخاب پارچه نامناسب نیز نتیجه کار را تغییر می‌دهد. اگر لباس آماده کشی باشد اما پارچه جدید کش نیاید، لباس نهایی تنگ خواهد شد. در این شرایط باید آزادی بیشتری اضافه کنید.
• برش بیش از حد یقه اشتباه جبران‌ناپذیری است. یقه را ابتدا کوچک برش بزنید، لباس را پرو کنید و سپس در صورت نیاز آن را عمیق‌تر کنید.
• تطبیق نداشتن تاج آستین و حلقه آستین باعث چین یا کشیدگی می‌شود. پیش از دوخت، طول هر دو قسمت را با متر ایستاده اندازه بگیرید.
• افراد مبتدی گاهی بدون پرو کردن، پهلوها و پایین لباس را کامل می‌دوزند. بهتر است ابتدا لباس با کوک درشت یا سوزن ثابت شود و سپس روی بدن بررسی گردد.

یک Tailor حرفه‌ای قبل از دوخت نهایی، جهت پارچه، تقارن قطعات، مقدار آزادی و محل درزها را چند بار کنترل می‌کند. همین عادت ساده میزان خطا را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهد.

چگونه دوخت لباس را تمیزتر و حرفه‌ای‌تر کنیم؟

برای تمیزتر شدن لباس، پس از هر مرحله درزها را اتو کنید. اتوکاری تنها مربوط به پایان کار نیست. سرشانه، پهلو، حلقه آستین، سجاف و لبه‌ها باید هنگام دوخت شکل داده شوند. ابتدا و انتهای هر درز را با چند بخیه رفت‌وبرگشت محکم کنید. طول بخیه را ثابت نگه دارید و پارچه را هنگام عبور از زیر پایه نکشید. لبه‌های داخلی را با زیگزاگ، سردوز، نوار اریب یا درز فرانسوی تمیز کنید. درز فرانسوی برای پارچه‌های نازک مناسب است؛ ابتدا پارچه‌ها از سمت پشت با فاصله نیم سانتی‌متر دوخته می‌شوند، سپس درز برگردانده شده و از سمت داخل دوباره دوخته می‌شود. روی قطعات قرینه علامت بگذارید. مرکز آستین، جلو و پشت آستین، وسط یقه و محل چاک باید پیش از دوخت مشخص شوند. برای ثابت ماندن یقه، پیش از نصب سجاف یک ردیف دوخت با فاصله نیم سانتی‌متر از لبه بزنید. این دوخت مانع کش آمدن یقه می‌شود.

در پایان، نخ‌های اضافه را قطع کنید، لباس را از داخل و بیرون بررسی کنید و تمام درزها را اتو بزنید. با اجرای این مراحل، آموزش خیاطی مبتدی از یک تجربه آزمایشی به مهارتی کاربردی برای تهیه لباس‌های روزمره تبدیل می‌شود.